Գերմանական մամուլի արձագանքը Հայոց Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին
այոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին ընդառաջ գերմանական մամուլն ակտիվորեն լուսաբանում եւ մեկնաբանում է Հայոց Ցեղասպանության թեման և այդհարցում երբեմնի Կայսերական Գերմանիայի դերն ու այսօրվա Բեռլինի որդեգրած դիրքորոշումը: Այս շրջանում գրեթե ամեն օրը առաջատար դաշնային (ՙDie Welt՚, ՙDer Spiegel՚, FAZ. ՙTageszeitung՚, ՙTagesspiegel՚, ZDF եւ այլն) եւ նահանգային լրատվամիջոցներումկարելի է կարդալ, լսել, դիտել Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ բազմաբնույթ հոդվածներ, սյունակներ, ռադիոհաղորդումներ, տեսանյութեր: Մամուլի նման արձագանքը նախ եւ առաջ պայմանավորված է Դաշնային կառավարության եւ Բունդեսթագի՝ դեպքերի հանդեպ մինչեւ օրս չորդեգրած ՙպատշաճ՚դիրքորոշմամբ: Լրագրողներն ու մեկնաբանները չեն զլանում պարբերաբար հիշեցնել կառավարությանը Ցեղասպանության կազմակերպման եւ իրագործմանհարցում <<Գերմանիայի անփառունակ դերի մասին>>: Դեպքերի գնահատման հարցում գերմանական մամուլում հստակ համերաշխություն կա. ինչպես ձախակողմյան, այնպես էլ պահպանողական, աջակողմյան եւանկախ ԶԼՄ-ներն անվերապահ կերպով 100 տարի առաջ կատարվածն անվանում են ցեղասպանություն: Մամուլի շատ հրապարակումներ դեպքերը գնահատելու հարցում հիմնվում են պատմաբանների, փորձագետների կարծիքների վրա, ովքեր հանգամանալից կերպովզբաղվել կամ զբաղվում են խնդրի ուսումնասիրությամբ: Այս առումով գերմանական մամուլի էջերում տեղ են գտնում նաեւ հարցազրույցներ մասնագետների հետ,ովքեր կողմ են հանցագործությունը ցեղասպանություն կոչելուն եւ, այդպիսով միայն հայ-թուրքական հաշտեցում նախաձեռնելուն: Մամուլում մեծ քննարկման թեմա է նաեւ ապրիլի 24-ին Բունդեսթագում սպասվելիք խորհրդարանական քննարկում-ժամի անցկացումը եւ տարելիցի վերբերյալ խմբակցությունների պատրաստած զեկույցների քննարկումը: Իշխող կոալիցիոն կուսակցությունների զեկույցի վերտառության մեջ առկա չէ ՙցեղասպանություն՚ բառը,մինչդեռ ընդդիմությունը՝ կանաչներն ու ձախերը, վճռական են իրենց հայցադիմումում հիշյալ եզրույթն օգտագործելու հարցում: Երբ իշխող կոալիցիան լռում է,աղմկում է մամուլը: Այսպես, ՙDie Welt՚ օրաթերթը ապրիլի հինգին հոդված է հրապարակել ՙԻնչու՞ կոալիցիան չի խոսում ցեղասպանությունից՚ վերնագրով: Հրապարակումն այն մասին է, որ մեծ կոալիցիան խուսափում է թեմայի կապակցությամբ հստակ խոսքեր ասել՝ Էրդողանին չզայրացնելու համար: Հեղինակներ Քլաուդիա Քադեն եւ Քրիստիան Մալցահնը պատմում են, որ բեռլինյան Մաքսիմ Գորկի թատրոնի ղեկավար Շերմին Լանգհոֆն այս օրերինքաղաքական պատասխանատվություն եւ պատմական ճշմարտություն է ներառել թատրոնի խաղացանկում: Թատրոնում ներկայացվում է Ֆրանց Վերֆելի ՙՄուսալեռան քառասուն օրը՚ գրքի հիման վրա պատրաստված բեմականացումը: Նույն վայրում ցուցադրվել է Ֆաթիհ Աքինի ՙՍպի՚ (The Cut) ֆիլմը՝ ռեժիսորիներկայությամբ: Ըստ հեղինակների՝ թատրոնի բեմում հաջորդաբար անցկացվում են գրքերի ներկայացումներ, հնչում է հայկական երաժշտություն, տեղի են ունենում քաղաքականբանավեճեր: Այս ամենը կշարունակվի մինչեւ ապրիլի 25-ը: Հոդվածում ներկայացվում է, որ Դաշնային կառավարությունն ու խորհրդարանը շարունակում են խուսափել պատմական պատասխանատվությունից: Հեղինակները, այդուհանդերձ, համարում են, որ ժամանակն է հիշելու Հայոց ցեղասպանության հարցում Կայսերական Գերմանիայի ներգրավվածության մասին,մինչդեռ կոալիցիոն համատեղ զեկույցի վերտառությունից, որն այդ օրը պետք է քննարկվի Բունդեսթագում, այդ բառն անհետացել է: Այն հայտնվում է միայն տեքստիհիմնավորման մեջ: Հոդվածագիրների աչքից չի վրիպել նաեւ այն իրողությունը, որ հիշատակի քննարկումը կեսօրին է նախատեսված, երբ շատ պատգամավորներ կարող են արդենմեկնել շաբաթվա վերջի հանգստի: Նույն օրաթերը ապրիլի իննին հրապարակել է, որ Ստամբուլի մասնավոր համալսարաններից մեկը՝ Բիլգի համալսարանը, մերժել է Ցեղասպանության տարելիցիվերբերյալ քննարկում-միջոցառում կազամակերպելու հայտը: ՙTagesspiegel՚ օրաթերթը եւս ապրիլի մեկի իր համարում անդրադարձել է Հայոց ցեղասպանության տարելիցի վերաբերյալ Դաշնային կառավարությանդիրքորոշմանը: Հեղինակներ Քորդուլա Օյբելն ու Հանս Մոնաթն իրենց ՙՄեծ կոալիցիան չի ցանկանում ընդհարվել Էրդողանի հետ՚ խորագրով հոդվածում փաստում են, որ իշխողքրիստոնեա-դեմոկրատներն ու սոցիալ- դեմոկրատները Բունդեսթագում խուսափում են Ցեղասպանությունն իր անունով կոչել: Թերթը հրապարակում է, որ ապրիլի 24-ին Բունդեսթագում իշխանական կոալիցիան եւ ընդդիմությունը երեք տարբեր զեկույցներ կներկայացնեն: ՙՄինչ կանաչներն ու ձախերը կողմ են, որ Ցեղասպանությունը որպես այդպիսին անվանվի, կառավարությունում եւ կոալիցիոն խմբակցություններիղեկավարությունում վերապահումներ կան: Ինչպես երեւում է, նրանք վախենում են Թուրքիայի հետ կոնֆլիկտից, ով մինչ օրս մերժում է այն ժամանակվա ջարդերըորակել իբրեւ ցեղասպանություն՚,-նշում են հոդվածագիրները: Հեղինակները մանրամասնում են, որ ՔԴՄ/ՔՍՄ եւ սոցիալ-դեմոկրատների համատեղ զեկույցում, որը նրանք ցանկանում են ներկայացնել հիշյալ քննարկմանը,ՙցեղասպանություն՚ եզրույթը միայն հիմնավորման մեջ է տեղ գտել, ինչպես սրանից տաս տարի առաջ Բունդեսթագի ընդունած բանաձեւում էր: Հոդվածագիրները հրապարակում են, որ անցած շաբաթվա ավարտին կոալիցիոն պատգամավորների պատրաստած համատեղ զեկույցում ՙցեղասպանություն՚ բառըտեղ էր գտել տեքստի վերտառությունում: Խմբակցությունների ղեկավարության եւ Արտաքին գերատեսչության հետ տեքստի վերամշակումից հետո, սակայն,եզրույթը կրկին անհետացել է: Կոալիցիոն պատգամավորներն իրենց կոալիցիոն հաջորդ նիստի ժամանակ՝ ապրիլի 21-ին, վերջնական քվեարկության կդնեն զեկույցը: Թերթը մեջբերում է նաեւ Գերմանիայի արտաքին գերատեսչության՝ Եվրոպայի հարցերով պետնախարար Միխայել Ռոթի (սոցիալ-դեմոկրատ) կարծիքը, թեհիշողության մշակույթը չի կարող դրսից կամ վերեւից կարգադրվել. այն տարածություն եւ ժամանակ է պահանջում, որպեսզի աճի համապատասխանհասարակությունում: […]
